5 Dakikada Her Şey

Past & Future / 2021/3

Ağrı - Ateşli silahlar Bakteri - Baş ağrısı - Bira Bombalar – Dalmak - Dil - Ebola Esrar - Göğüsler - İçme suyu - İnkalar - Kahve Kan - Karıncalar - Koklamak - Kölelik - Nötrinolar - Ornitorenk - Para - Plasebolar - Radyasyon Seri katiller - Ses - Sıcaklık - Solaklık - Şarap Ter - Titanik - Tuvaletler - Tuz - Uçak Kazaları Uzay Yolu - Volkanlar Zaman - Zehir
Hepimiz çok meşgulüz. Ve aynı zamanda telaşlı bir dünyada yaşıyoruz. Meraklı biri olarak her şey hakkında bir şeyler bilmek istersiniz ama bazen zamanınız olmaz ya da uzun yazılar okumak istemezsiniz. Bazen kısa ve öz bilgiler istersiniz. İşte 5 Dakikada Her Şey bunun için. Çok çeşitli ama hepsi çok ilginç konular hakkında bilmek istediğiniz her şey. Kahveden göğüslere, nötrinolardan Titanik'e ve seri katillerden ‘Zaman Baba’ya. Ve tüm bunlar: 5 dakika içinde.

Ağrı
Küçük bir sıyrıktan cehennemi bir migrene: Hepimiz acıya aşinayız. Ama ağrı tam olarak nedir?

Ateşli silahlar
Neredeyse 3400 yıldır varlar ve -ne yazık ki- hâlâ toplumumuzun ayrılmaz bir parçası. Blunderbuss'tan makineli tüfeğe...

Bakteri
Onlar dünyanın görünmez yöneticileridir ve insanlar da dahil olmak üzere diğer organizmaları ciddi şekilde hasta edebilirler. Yine de bakteriler aynı zamanda pek çok iyi şey de getirir.

Baş ağrısı
Birçok nedeni olabilir ve ağrı o kadar şiddetli olabilir ki insanlar kafalarını duvara vurmaya başlar. İki sayfalık bir baş ağrısı dosyası özeti.

Bombalar
Her şekil ve boyutta gelirler ve tarihi birçok yönden şekillendirmişlerdir.

Bira
Yılda kişi başı 77 litre bira içiyoruz. Bu, altın sarısı tarihi içeceğin silindiri.

Dalmak
Su altında gerçekten ait olmadığımız bir dünya var. 5 dakikada bu heyecan verici sualtı sporunun ayrıntıları.

Dil
Enfes, leziz sığır dilinden,en iyi tada sahip organ hakkında her şey.

Ebola
Orta Afrika’nın Kongo kentinde ölümcül bir virüs salgını, 2018 yılında 2090’dan fazla kişiyi öldürdü. Peki Ebola tam olarak nedir? Ve bu hastalık neden bu kadar ölümcül?

Esrar
Son zamanlarda satış ve eğlence amaçlı kullanımın artık tamamen yasal olduğu Kanada'da olduğu gibi, kullanımının ceza kanununun dışına çıkması…

Göğüsler
Kadınlar hava atıyor, erkekler izliyor ve plastik cerrahlar bundan geçimini sağlıyor. Ancak meme olgusunun arkasında çok daha fazlası var.

İçme suyu
Su her yerde. Dünyamızın yaklaşık yüzde 70’i sularla kaplı. Ancak içme suyu sınırsız değil ve önümüzdeki on yıllarda dünya nüfusu ve su ihtiyacı keskin bir şekilde artacak.

İnkalar
İnka şehri Machu Picchu, İnka kültürünün güçlü ve gizemli sembolüdür. Tüm inşa edilen ve gizemi çözülemeyen yapılar…

Kahve
Kahve yararlı mı yoksa zararlı mı? Günde kaç fincan kahve içmeli ve ne zaman içmeli? En çok kahveyi kimler içiyor?

Kan
Diğer şeylerin yanı sıra besinleri ve atıkları, oksijeni ve karbondioksiti, hormonları ve diğer maddeleri vücudun her yerine taşır. Dolayısıyla kanımız vazgeçilmez bir maddedir.

Karıncalar
Bu sosyal hayvanların sunacakları çok şey var. Dışarıdaki en etkili böceklerin dünyasına bir bakış.

Koklamak
Koku duyusu aslında hafife alınır. Ancak yemek yerken burnumuza ihtiyaç duyarız veya belki de uygun bir eş bulmak için... Peki koku aslında nasıl çalışır?

Kölelik
Köle işçiliği sadece uzak geçmişe ait bir şey değildir. Dünya çapında tahminen 40 milyon insan hâlâ köle olarak çalışıyor ve bunların dörtte biri reşit değil.

Nötrinolar
Birkaç yıl önce internet vızıldıyordu: Nötrinolar ışık hızını geçti! Bu gizemli parçacıklar hakkında gerçekte ne biliyoruz?

Ornitorenk
Tanımlamanız gerekiyorsa, 'gagalı yumurtlayan bir kunduz' gibi: Kunduz mu, ördek mi? Yoksa hiç birisi mi? Kısacası ornitorenk oldukça özel bir hayvandır.

Para
Abba, The Beatles ve Monty Python'un söylediği gibi: “Para sizi mutlu eder.” Toprak çamuru hakkında bilmek istediğiniz her şey.

Plasebolar
Sadece şeker ve nişasta içeren bir hapla yenilenmek! Aslında oldukça kullanışlı, plasebo etkisi…

Radyasyon
Radyasyon dendiğinde, muhtemelen hemen Çernobil veya Fukuşima'yı düşünürsünüz. Ama gün boyu her türlü radyasyonla çevriliyiz ve bu iyi bir şey olabilir.

Seri katiller
Sayıları azalıyor olsa da ABD’de hala seri katiller bulunmakta ve maalesef bunlara yenileri de eklenmekte. İşte geçmişten günümüze seri katiller.

Ses
Kuş cıvıltıları, hoparlörlerden gelen gümbürtüler, caddedeki yoğun trafik… Ses her yerde. Elinizle masaya vurun ve işte orada. Bu sesler nereden geliyor?

Sıcaklık
Hayatımızın çoğu 0 ila 30 santigrat derece arasında geçer. Ama tabii ki çok daha soğuk ve çok daha fazla sıcaklıklar da var. Mutlak sıfırdan Planck sıcaklığına.

Solaklık
Nüfusun sadece yüzde 10’u ‘solcu’. Solakların yaratıcı ve dâhi oldukları, daha fazla para kazandıkları ama aynı zamanda erken öldükleri söylenir. Solaklık hakkında mini bir ders.

Şarap
Komedyen W.C. Fields bir keresinde şöyle demişti: "Ben her zaman şarapla yemek yaparım. Hatta bazen yemeğe ekliyorum.” Dünyanın en eski içeceklerinden biri hakkında her şey.

Ter
Yaz bazıları için harika bir mevsim olmasına rağmen bazı insanlar için kabus dolu günler demek. Korkuya sahip olanların asıl sorunu sıcak nedeni ile terlemek ve akabinde gelen ter kokusu…

Titanik
107 yıl önce Titanik ilk yolculuğunda battı ve gemideki 2.223 kişiden 1.522'sini öldürdü. Ve bu Titanik'i dünya tarihinin en ünlü gemisi yaptı.

Tuvaletler
Günde birkaç kez kullanmanıza rağmen, muhtemelen tuvaletin bizim için ne anlama geldiğini pek düşünmüyorsunuzdur. İşte tuvaletler için olağandışı gerçekler.

Tuz
Yiyebileceğimiz tek taş türüdür ve bunu yemeyi seviyoruz. Şu bir gerçek ki tuz olmasaydı hayatımız çok farklı olurdu.

Uçak kazaları
Yalnızca en güvenli havayollarını uçurursanız, yere çarpma şansınız 13,57 milyonda 1'dir.

Uzay Yolu
Yarım yüzyıldan fazla bir süredir, Star Trek dizileri ve filmleri bize geleceğe dair bir fikir verdi. 5 dakikada warp sürücüleri, taşıyıcılar ve sanal güverteler hakkında her şey.

Volkanlar
Ortalama bir yılda dünya çapında yaklaşık 60 volkanik patlama meydana gelir. Volkanların hayranlık uyandıran doğal güçlerinin ardında ne yatıyor?

Zaman
Saate göre yaşıyoruz. Bu özel etkinlikte -5 dakika içinde- zaman konusu kesinlikle eksik olmamalı.

Zehir
Onunla haşereyle savaşıyoruz ama aynı zamanda mutfak dolaplarımızda da var. Acı badem ve kayısı fıstığı hidrojen siyanür içerir. Bunun çok fazlası siyanür zehirlenmesine neden olabilir…

Tüm başlıklar ayrıntılarıyla derginizde..

Past & Future / Seçilmiş İçerikler


Past & Future Sayılar