SARDINYA’NIN BAŞI ONLARLA DERTTE: KUM HIRSIZLARI

Atlas / Şubat 2020

Olağanüstü güzellikteki coğrafyalara gösterilen aşırı ilgi ve sevgi, öngörülemeyen bir dizi problemi dünyanın sırtına yüklüyor. Bir plajdan “hatıra” diye taş toplarken, farkında bile olmadan bir çevre hasarını tetikliyor olabiliriz. İtalya’nın Sardinya Adası’nda olduğu gibi.

Bir plajdan biraz kum almakta ne sakınca var, diye düşünebilirsiniz. Ama orada durun. Çünkü kum Sardinya’da ciddi bir sorun. Turistler adadan “hatıra” olarak her yıl tonlarca kum, taş ve deniz kabuğu alıyor. Bu da bir çevre hasarı anlamına geliyor. Havaalanlarındaki X-Ray ekranlarına, bavulların içine doldurulmuş kum, çakıl taşı ve deniz kabukları yansıyor. Yaz bitiminde ise bu doğal materyal ait oldukları plajlara geri gönderiliyor. Sardinya’nın yuvarlak kuvars taneciklerden oluşan kumları, beyazdan pembeye her küçük koy ve plajda renk değiştiriyor. “Kum hırsızlığına müsamaha gösterilmeyeceği” tabelaları plajlarda yerlerini alıyor. Ama ne gam. Yakın zamanda Olbia şehrinde bir İngiliz kum hırsızlığı nedeniyle bin euro cezaya çarptırıldı. Bunun dışında bir Fransız çift, Chia kumsalından 40 kilogram kum çaldıkları gerekçesiyle altı yıl hapis cezasıyla karşı karşıya. Çiftin aracını, Porto Torres’ten feribotla Güney Fransa’daki Toulon şehrine geçmek üzereyken durduran sınır polisi, 14 plastik şişe dolusu pembe kum buldu. Çift “hatıra” aldık dese de, yetkililerin bu sözlere karnı tok. Adada kum, çakıl ve deniz kabuğu ticareti yasak. Öngörülen cezalar, 500-3000 euro arası para ve hapis.

TÖVBEKÂR KUM HIRSIZLARI

Sardinya’da kum hassasiyeti doruk noktasına ulaşınca, yıllar önce adadan aldıkları kumları geri gönderenler de çıkmaya başladı. Romalı bir erkek vaktiyle Cabras’tan çaldığı yarım litre kumu şehrin belediyesine geri gönderirken, 2016’da da bir kadın Budelli’nin ünlü pembe plajından çaldığı kumu bir özür notuyla beraber 29 yıl sonra kumsala iade etmişti. Özür mektubunda şu sözler okunuyordu:

“Gazetelerde okuyup, televizyonda izledikçe bu kumun ne olduğu ve nasıl oluştuğunu öğrendim. Sardinya’nın ne kadar eşsiz olduğunu anladım. Kendimi suçlu hissettim.”

YA SARDİNYA DIŞINDA?

EVEREST’TE PLASTİK YASAĞI

Nepal, turistler, dağcılar ve trekkingcilerin arkalarında bıraktıkları çöp yığınları sebebiyle Everest’te tek kullanımlık plastikleri yasakladı. Yılda 50 bin ziyaretçi ağırlayan dağdaki çöp krizi büyük; sadece 2019’da 10 ton çöp toplandı. Çuvallar dolusu çöpü toplamak için devreye Nepal ordusu girdi. Aynı sorundan mustarip olan Çin de Nisan 2019’da kendi tarafındaki Everest kampını izin belgesi olanlar dışında herkese kapatmıştı.

İSKELET KİLİSESİ’NDE YENİ KURAL

Çekya’dan bir “kurunun yanında yaş da yanar” örneği… İskeletlerle öpüşürken selfie çeken ve kafataslarına gözlük, şapka yerleştiren, hatta duvarlardaki kemikleri yerinden çıkaran turistler yüzünden Kutná Hora’daki ünlü Sedlec’in İskelet Kilisesi, 2020 itibarıyla ciddi bir fotoğraf kısıtlamasına gidiyor. 40 binden fazla ölü bedenin kalıntılarının bulunduğu kutsal mekânda fotoğraf çekmek isteyenler, bundan böyle en az üç gün önceden papazdan izin istemek durumunda.


Atlas / Seçilmiş İçerikler


Atlas Sayılar