Cadı avı

All About History / Mart - Nisan 2021

Erken modern dönemde Avrupa ve Amerika’da binlerce kişiyi işkenceyle öldüren cadı avcıları vardı. Peki ama cadı avı neydi? Kötülüğüyle ün salmış böylesi bir uygulama neden yapılıyordu?
Yazar: Ben Biggs
Birkaç dakikalığına 17. yüzyıl Avrupa’sında bir köylü ve kocanızın vasiyetinde size bıraktığı evde yaşayan dul bir kadın olduğunuzu hayal edin: Geleneksel tıpta kullanılan az sayıda şifalı ot ve çok sayıda sebze yetiştirdiğin küçük toprağını ekip biçiyorsun. Yüreğinde Tanrı korkusu olan, sağlığın elverdiği ölçüde kiliseye düzenli olarak giden bir kadınsın. Geceleri ormanda şeytani ayinler düzenleyip hayvanlara büyü yapan cadı hikâyelerine pek itimat etmesen de şeytanın varlığına inanıyorsun.

Son zamanlarda piskoposun adamlarının, dedikodulara göre pagan olmakla suçlandıkları için cemaatinden bazı kişileri mahkemeye çıkardıklarına şahit oldun. Korkacak bir şey olmadığını düşünüyorsun. Ta ki bir sabah piskoposun renklerini kuşanmış silahlı adamlar seni götürmek için kapında bitene değin. Direnmek için tek bir kelime dahi etmeden kaderine razı geliyorsun. Köyün ana yolunda, pencerelerinden kaygıyla sana bakan komşularının ve arkadaşlarının evlerinin önünden geçerken, ‘tüm bunlar bir hatadan ibaret, yakında her şey açıklığa kavuşacak’ diye düşünüyorsun. Önce kendini mahcup hissediyorsun. Fakat sonra tıpkı senin gibi götürülen ve büyücülük yapmaktan suçlu bulunan, değirmencinin karısı geliyor aklına. İşte o zaman korkmaya başlıyorsun.

Mahkeme salonunda, zabıt tutan bir kâtip ve mahkemeye başkanlık eden üç yargıç bulunuyor. Adın kayıtlara geçildikten sonra hakkındaki iddialar mahkemeye sunuluyor: Uzun yıllardır tanıdığın bir komşun, ineğinin sütü ekşidiği için seni kilise yetkililerine şikâyet etmiş. Komşun ve çiftçi kocası, seni hasatlarını ziyan eden vakitsiz yağmurlar yağdırmakla ve otlarınla yaptığın aşk iksiriyle iki bekâr kızlarında cinsel arzular uyandırmakla suçluyorlar. Mahkemede, avukata veya seni temsil edecek herhangi birine ihtiyaç duymayacağın söyleniyor; zira büyücülük istisnai bir suçtur, Tanrı masumun yanında olacaktır.

Cadı olduğunu reddediyor ve sana haksızlık edildiğini söylüyorsun elbette. Tüm bunların saçmalık olduğunu, o güne değin bir kez olsun aynı fikirde olmadığın komşularının senden kurtulmak için büyücülükle suçlayabileceğini anlatıyorsun. İtirazın kayıtlara geçiyor. Ancak yargıçlar büyücülüğün çok ciddi bir suç olduğunu, eğer suçunu itiraf edersen sana merhamet gösterileceğini söylüyorlar. Geri adım atmıyor ve suçlamaları reddediyorsun. Daha fazla sorgulamak üzere seni aşağıdaki hücrelere götürüyorlar. Bu göreve atanmış bir sulh yargıcı seni çırılçıplak soyarak vücuduna gizlediğin herhangi bir büyülü muska var mı diye kontrol ediyor. Başparmağını mengene benzeri bir alete yerleştirip sıkıştırmaya başlıyor ve tekrar cadı olduğunu itiraf etmeni istiyorlar. İşkencenin verdiği dayanılmaz acıya teslim olmadan, sorgulamanın ilk gününden sağ çıkmayı başarıyorsun. Ancak ertesi gün, vücudu gererek işkence yapan alet karşılıyor seni. Aletin kolu dönerken uzuvların esneyip sonunda yerinden çıktığında, gözlerin acıyla yuvalarından oynuyor ki bu şeytanı yardıma çağırdığının açık bir işareti. İşkenceden kurtulmak için sonunda itiraf ediyorsun. Ertesi gün, parmaklıklı bir arabanın içerisinde beş diğer cadıyla birlikte odun yığınlarının olduğu meydana götürülüyorsun ve yakılarak öldürülüyorsun.

Cadı avı Reform döneminde (1517-1648) başlamadı fakat en belirgin örnekleri bu dönemde görüldü. Kudretli Katolik ve Protestan kiliseleri arasındaki sarsıcı mücadele sırasında kiliseler, sapkınlardan kurtulmak ve rakip inançtan tartışmasız şekilde daha dindar olduklarını kanıtlamak amacıyla, ister alt sınıflardan isterse de seçkinlerden olsun herkesin başını ezebilirdi. Yalnızca toplumun en üst kademelerindeki isimler gerçek anlamda güvendeydi. Peki durum nasıl böyle zıvanadan çıktı?

All About History / Seçilmiş İçerikler

Cadı avı
Mart - Nisan 2021

Cadı avı

Erken modern dönemde Avrupa ve Amerika’da binlerce kişiyi işkenceyle öldüren cadı avcıları vardı. Pe...


All About History Sayılar