Vikingler'in Yeni İmajı

National Geographic Türkiye / Mart 2017

Acımasız oldukları doğru. Ama kadın liderleri, gıpta edilecek zenginlikleri ve süslemeleri de vardı. Afganistan’dan Kanada’ya 50’yi aşkın kültürle tanışmışlardı.

Yazı: Heather Pringle
Fotoğraflar: Robert Clark, David Guttenfelder

Gerçeklikten çok fantezi ürünü bir tüylü miğfer takmış Shetlandlı, her yıl yapılan Up Helly Aa ateş bayramında Viking mirasını kutluyor. Şenlik sırasında maket bir gemi de ateşe veriliyor.

ELLIOT ROSS

Polonya, Wolin’deki bir festival sırasında Vikinglerle Slavlar arasındaki savaşı canlandıranlar, kılıç ve mızraklarla birbirlerine meydan okuyor. Viking çağının ilk dönemlerindeki küçük akıncı grupları daha sonra Avrupa’nın büyük bir bölümünü ele geçiren ordulara dönüşmüştü.

DAVID GUTTENFELDER

Çiseleyen yağmur altında soğukta titreşerek Viking kralıyla yağmacı çetesinin gelmesini bekliyoruz. Shetland’ın tarihi Lerwick kasabasında buz gibi bir Ocak gecesi ama havaya coşku hâkim.


İki küçük çocuğuyla yanımda dikilen adam, belediye binasının ardından yükselen kızıl dumanı fark edince gülüyor. “Tüm binayı ateşe vermişler galiba,” diye bağırdığında çevredeki herkes gülümsüyor. Aslında hepimiz ateş için buradayız. Bugün, Shetland’ın Viking geçmişini kutlayan ateş bayramı Up Helly Aa. Herkes gibi ben de bir Viking gemisinin yakılışını izlemek için buradayım.

Kralın bölüğünün yanı sıra onlarca insan sokağa akarken, yüzlerce meşaleden çıkan alevler dans ediyor. Akıncıların çektiği zarif Viking gemisi (uzungemi) göründüğünde kalabalıktan keyifli bir uğultu yükseliyor. İskoçya anakarasının kuzeyindeki bu kayalık sahillere Vikingler ilk kez bin 200 yıl kadar önce çıkmış, yerel direnişi ezerek toprakları ele geçirmişti. Shetland’ı yedi yüzyıl boyunca Norveç kralları yönetti, ta ki adaları bir İskoç kralına para karşılığı rehin bırakana kadar. Bugün eski Norse lehçesi –Nornca– Shetland’da tamamen unutulmuş olabilir ama adalılar Viking geçmişleriyle büyük gurur duyuyor. Her yıl Up Helly Aa’ya fanatik bir hevesle hazırlanıyor, borda kaplamalarını tek tek birleştirerek bir Viking gemisi maketi kuruyorlar.

Kalabalık, denizlerin hâkimleri ve ejderha başlı gemilere dair eski şarkılar söylerken, meşale taşıyanlar gemiyi duvarla çevrili bir alana çekiyor. Kralın verdiği işaretle birlikte yağan meşaleler gemiyi alevler içinde bırakıyor. Alevler geminin direğini sararken, gecenin karanlığında kıvılcımlar uçuşuyor. Kenarda bekleşen çocuklar ayaklarını vurarak dans ediyor.

Gecenin ilerleyen saatlerinde, şenliğe katılanlar partilerde doyasıya eğlenirken, ben Vikinglerin düş gücümüzü hâlâ bu kadar çok etkiliyor olmasına şaşıyorum. Yüzlerce yıl önce yok olmuş bu Ortaçağ denizcileri ve savaşçıları, film yapımcılarının, yazarların ve çizgi roman sanatçılarının hayal dünyasında yaşamaya devam ediyor. Çoğumuz bu hayali Vikinglerin hayatına dair ayrıntıları –nasıl savaşıp şölen yapıyorlardı, nerede yaşıyorlardı, nasıl ölüyorlardı– ezbere biliyoruz. Ama, Vikingler hakkında gerçekten ne kadar bilgimiz var? Kimdiler, dünyayı hangi gözle görüyorlardı ve gerçek yaşamları nasıldı?


National Geographic Türkiye / Seçilmiş İçerikler

DEHA
Mayıs 2017

DEHA

Bazı beyinler o kadar özel ki dünyayı değiştirebiliyor. Bu sıradışı insanların geri kalan herkese fa...


National Geographic Türkiye Sayılar